<!DOCTYPE html>
<html class="client-nojs vector-feature-language-in-header-enabled vector-feature-language-in-main-page-header-disabled vector-feature-page-tools-pinned-disabled vector-feature-toc-pinned-clientpref-0 vector-toc-not-available vector-feature-main-menu-pinned-disabled vector-feature-limited-width-clientpref-1 vector-feature-limited-width-content-enabled vector-feature-custom-font-size-clientpref-1 vector-feature-appearance-pinned-clientpref-0 skin-theme-clientpref-day vector-sticky-header-enabled" lang="de" dir="ltr"><head>
<meta charset="UTF-8">
<title>Sövit</title>
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1.0">
<link rel="icon" type="image/png" href="./_res_/favicon.png">
<link rel="canonical" href="https://de.wikipedia.org/wiki/S%C3%B6vit"> <link href="./_mw_/ext.cite.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.wikimediamessages.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/skins.vector.icons.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/skins.vector.search.codex.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/skins.vector.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<meta name="ResourceLoaderDynamicStyles" content="">
<link href="./_mw_/ext.gadget.citeRef.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.defaultPlainlinks.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiCommonHide.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiCommonLayout.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiCommonStyle.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiDarkmode.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiResponsive.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.specialSearch.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_mw_/site.styles.css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_mw_/noscript.css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_res_/footer.css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_res_/vector-2022.css">
</head>
<body class="skin--responsive skin-vector skin-vector-search-vue mediawiki ltr sitedir-ltr mw-hide-empty-elt ns-0 ns-subject page-Sövit rootpage-Sövit skin-vector-2022 action-view">
<div class="mw-page-container">
<div class="mw-page-container-inner">
<div class="mw-content-container">
<main id="content" class="mw-body">
<header class="mw-body-header vector-page-titlebar">
<h1 id="firstHeading" class="firstHeading mw-first-heading"><span class="mw-page-title-main">Sövit</span></h1>
</header>
<a id="top"></a>
<div id="bodyContent" class="vector-body ve-init-mw-desktopArticleTarget-targetContainer" aria-labelledby="firstHeading" data-mw-ve-target-container="">
<div id="contentSub">
<div id="mw-content-subtitle"></div>
</div>
<div id="mw-content-text" class="mw-body-content mw-content-ltr" lang="de" dir="ltr"><div class="mw-content-ltr mw-parser-output" lang="de" dir="ltr">
<p><b>Sövit</b> ist ein mittel- bis grobkörniges <a href="Magmatisches_Gestein" title="Magmatisches Gestein">magmatisches Gestein</a>, das zu den <a href="Karbonatit" title="Karbonatit">Karbonatiten</a> gerechnet wird. Zusammen mit dem feinkörnigen <a href="Alvikit" title="Alvikit">Alvikit</a> bildet es die Gesteinsgruppe der <a href="Calcitkarbonatit" title="Calcitkarbonatit">Calcitkarbonatite</a>.
</p>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Etymologie">Etymologie</h2></div>
<p>Sövit wurde nach seiner <a href="Typlokalit%C3%A4t" title="Typlokalität">Typlokalität</a>, des im Fen-Komplex in der <a href="Telemark" title="Telemark">Telemark</a> (<a href="Norwegen" title="Norwegen">Norwegen</a>) gelegenen Söve, benannt.
</p>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Erstbeschreibung">Erstbeschreibung</h2></div>
<p>Sövit wurde zum ersten Mal im Jahre 1921 von <a href="Waldemar_Christofer_Br%C3%B8gger_(Geologe)" title="Waldemar Christofer Brøgger (Geologe)">Waldemar Christofer Brøgger</a> wissenschaftlich beschrieben.<sup id="cite_ref-1" class="reference"><a href="#cite_note-1"><span class="cite-bracket">[</span>1<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>
</p>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Mineralogie">Mineralogie</h2></div>
<p>Hauptmineral von Sövit ist definitionsgemäß <a href="Calcit" title="Calcit">Calcit</a>, das mit mehr als 50 Volumenprozent vertreten ist. Nebengemengteile sind <a href="Biotit" title="Biotit">Biotit</a> und <a href="Apatit" title="Apatit">Apatit</a>, akzessorisch treten auch <a href="Amphibol" class="mw-redirect" title="Amphibol">Amphibol</a>, <a href="Magnetit" title="Magnetit">Magnetit</a>, <a href="Melilith" class="mw-redirect" title="Melilith">Melilith</a>, <a href="Monticellit" title="Monticellit">Monticellit</a>, <a href="Olivin" class="mw-redirect" title="Olivin">Olivin</a>, <a href="Phlogopit" title="Phlogopit">Phlogopit</a>, <a href="Pyroxen" class="mw-redirect" title="Pyroxen">Pyroxen</a>, <a href="Pyrit" title="Pyrit">Pyrit</a>, <a href="Pyrochlor" title="Pyrochlor">Pyrochlor</a> und <a href="Fluorit" title="Fluorit">Fluorit</a> hinzu.
</p>
<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 id="Varietäten"><span id="Variet.C3.A4ten"></span>Varietäten</h3></div>
<p>Von Sövit sind folgende Gesteinsvarietäten bekannt:
</p>
<ul><li>Aegirin-Sövit</li>
<li>Amphibol-Sövit (insbesondere Natrium-Amphibol)</li>
<li>Apatit-Sövit</li>
<li>Biotit-Sövit</li>
<li>Glimmer-Sövit</li>
<li>Klinopyroxen-Sövit</li>
<li>Magnetit-Sövit (speziell Pyroxen-Biotit-Magnetit-Sövit)</li>
<li>Melilith-Sövit</li>
<li>Monticellit-Sövit</li>
<li>Nephelin-Sövit</li>
<li>Olivin-Sövit</li>
<li>Phlogopit-Sövit</li>
<li>Pyroxen-Sövit: Hollait. Wird zu 55 Volumenprozent aus Pyroxen aufgebaut und enthält neben Calcit <a href="Nephelin" title="Nephelin">Nephelin</a>.</li></ul>
<p>Silicosövite besitzen weniger als 50 Volumenprozent Calcit.
</p><p>Kåsenit ist ein sövitischer Melteigit, der aus Calcit, Aegirin-Augit, Nephelin und Apatit besteht.
</p>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Chemische_Zusammensetzung">Chemische Zusammensetzung</h2></div>
<p>Die folgende Tabelle veranschaulicht die chemische Zusammensetzung einiger Sövite:<sup id="cite_ref-2" class="reference"><a href="#cite_note-2"><span class="cite-bracket">[</span>2<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>
</p>
<table class="wikitable">
<tbody><tr class="hintergrundfarbe3">
<td>Gew. %</td>
<td>Durchschnittssövit<br>Amba Dongar</td>
<td>Phlogopit-Sövit<br>Kaiserstuhl</td>
<td>Silikatreicher Sövit<br>Alnön
</td></tr>
<tr>
<td>SiO<sub>2</sub></td>
<td>2,97</td>
<td>2,08</td>
<td>16,20
</td></tr>
<tr>
<td>TiO<sub>2</sub></td>
<td>0,09</td>
<td>0,04</td>
<td>0,80
</td></tr>
<tr>
<td>Al<sub>2</sub>O<sub>3</sub></td>
<td>0,16</td>
<td>0,49</td>
<td>7,05
</td></tr>
<tr>
<td>Fe<sub>2</sub>O<sub>3</sub></td>
<td>2,63</td>
<td>3,60</td>
<td>10,99
</td></tr>
<tr>
<td>MnO</td>
<td>0,50</td>
<td>0,30</td>
<td>0,50
</td></tr>
<tr>
<td>MgO</td>
<td>0,99</td>
<td>1,21</td>
<td>3,38
</td></tr>
<tr>
<td>CaO</td>
<td>49,34</td>
<td>49,51</td>
<td>35,68
</td></tr>
<tr>
<td>Na<sub>2</sub>O</td>
<td>0,04</td>
<td>0,40</td>
<td>0,56
</td></tr>
<tr>
<td>K<sub>2</sub>O</td>
<td>0,06</td>
<td>0,51</td>
<td>0,92
</td></tr>
<tr>
<td>P<sub>2</sub>O<sub>5</sub></td>
<td>1,69</td>
<td>1,62</td>
<td>0,95
</td></tr>
<tr>
<td>CO<sub>2</sub></td>
<td>39,76</td>
<td>37,06</td>
<td>22,20
</td></tr>
<tr>
<td>SO<sub>3</sub></td>
<td></td>
<td>2,29</td>
<td>
</td></tr>
<tr>
<td>BaO</td>
<td>0,41</td>
<td></td>
<td>
</td></tr>
<tr>
<td>SrO</td>
<td>0,69</td>
<td>1,16</td>
<td>
</td></tr></tbody></table>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Vorkommen">Vorkommen</h2></div>
<ul><li><a href="Angola" title="Angola">Angola</a>:
<ul><li>Bonga</li></ul></li>
<li><a href="Australien" title="Australien">Australien</a>:
<ul><li>Cummins Range</li></ul></li>
<li><a href="Brasilien" title="Brasilien">Brasilien</a>
<ul><li><a href="Jacupiranga" title="Jacupiranga">Jacupiranga</a> – <a href="Hauterivium" title="Hauterivium">Hauterivium</a> – 131 Millionen Jahre BP</li>
<li>Serra Negra, <a href="Minas_Gerais" title="Minas Gerais">Minas Gerais</a></li>
<li><a href="Tapira" class="mw-disambig" title="Tapira">Tapira</a></li></ul></li>
<li><a href="Deutschland" title="Deutschland">Deutschland</a>:
<ul><li><a href="Vogtsburg_im_Kaiserstuhl" title="Vogtsburg im Kaiserstuhl">Altvogtsburg</a> und <a href="Schelingen" title="Schelingen">Schelingen</a> im <a href="Kaiserstuhl_(Gebirge)" title="Kaiserstuhl (Gebirge)">Kaiserstuhl</a> – 18 bis 13 Millionen Jahre BP – <a href="Burdigalium" title="Burdigalium">Burdigalium</a> bis <a href="Serravallium" title="Serravallium">Serravallium</a></li>
<li><a href="Laacher_See" title="Laacher See">Laacher See</a></li></ul></li>
<li><a href="Finnland" title="Finnland">Finnland</a>:
<ul><li><a href="Siilinj%C3%A4rvi" title="Siilinjärvi">Siilinjärvi</a> – <a href="Rhyacium" title="Rhyacium">Rhyacium</a> – 2094 Millionen Jahre BP</li>
<li>Sokli – <a href="Frasnium" title="Frasnium">Frasnium</a> – 365 Millionen Jahre BP</li></ul></li>
<li><a href="Indien" title="Indien">Indien</a>:
<ul><li>Amba Dongar in <a href="Gujarat" title="Gujarat">Gujarat</a> – <a href="Danium" title="Danium">Danium</a> – 65,5 Millionen Jahre BP</li></ul></li>
<li><a href="Kanada" title="Kanada">Kanada</a>:
<ul><li><a href="British_Columbia" title="British Columbia">British Columbia</a>:
<ul><li>Aley</li></ul></li>
<li><a href="Ontario" title="Ontario">Ontario</a>:
<ul><li>Argor</li>
<li>Lackner Lake</li>
<li><a href="Manitou_Island" class="mw-disambig" title="Manitou Island">Manitou Island</a></li>
<li>Mortinson Lake</li>
<li><a href="Nemegosenda_Lake" title="Nemegosenda Lake">Nemegosenda Lake</a></li>
<li>Prairie Lake</li></ul></li>
<li><a href="Qu%C3%A9bec" title="Québec">Québec</a>:
<ul><li>Karbonatitkomplex von <a href="Oka_(Qu%C3%A9bec)" title="Oka (Québec)">Oka</a> – <a href="Albium" title="Albium">Albium</a> – 109 Millionen Jahre BP</li></ul></li></ul></li>
<li><a href="Kenia" title="Kenia">Kenia</a>:
<ul><li><a href="Homa_Bay" title="Homa Bay">Homa Bay</a></li>
<li>Legetet Hills</li>
<li>Ruri (Ruri-Süd)</li></ul></li>
<li><a href="Malawi" title="Malawi">Malawi</a>:
<ul><li><a href="Chilwa-See" title="Chilwa-See">Chilwa</a></li>
<li>Kangankunde</li>
<li>Tundulu</li></ul></li>
<li><a href="Mongolei" title="Mongolei">Mongolei</a>:
<ul><li>Lugiingol</li>
<li>Mushgai-Khudag</li></ul></li>
<li><a href="Namibia" title="Namibia">Namibia</a>:
<ul><li>Dicker Willem – <a href="Ypresium" title="Ypresium">Ypresium</a> – 49 Millionen Jahre BP</li>
<li><a href="Kalkfeld" title="Kalkfeld">Kalkfeld</a></li></ul></li>
<li><a href="Norwegen" title="Norwegen">Norwegen</a>:
<ul><li>Söve im Fen-Gebiet der Telemark (Typlokalität) – <a href="Kambrium" title="Kambrium">Kambrium</a> – 539 Millionen Jahre BP</li>
<li>Stjernøy</li></ul></li>
<li><a href="Sambia" title="Sambia">Sambia</a>:
<ul><li>Nkombwa Hill</li></ul></li>
<li><a href="Schweden" title="Schweden">Schweden</a>:
<ul><li>Smedsgården auf <a href="Aln%C3%B6n" title="Alnön">Alnön</a> – <a href="Ediacarium" title="Ediacarium">Ediacarium</a> – 560 Millionen Jahre BP</li></ul></li>
<li><a href="S%C3%BCdafrika" title="Südafrika">Südafrika</a>:
<ul><li><a href="Phalaborwa" title="Phalaborwa">Phalaborwa</a> – <a href="Orosirium" title="Orosirium">Orosirium</a> – 2047 Millionen Jahre BP</li>
<li>Sandkopsdrif</li></ul></li>
<li><a href="Tansania" title="Tansania">Tansania</a>:
<ul><li>Nachendezwaya</li></ul></li>
<li><a href="T%C3%BCrkei" title="Türkei">Türkei</a>:
<ul><li>Kizilcaşren</li></ul></li>
<li><a href="Uganda" title="Uganda">Uganda</a>:
<ul><li>Budeda Hill</li>
<li>Bukusu</li>
<li><a href="Tororo" title="Tororo">Tororo</a></li></ul></li>
<li><a href="Vereinigte_Staaten_von_Amerika" class="mw-redirect" title="Vereinigte Staaten von Amerika">Vereinigte Staaten von Amerika</a>:
<ul><li><a href="Arkansas" title="Arkansas">Arkansas</a>:
<ul><li>Magnet-Cove-Karbonatit</li></ul></li>
<li><a href="Wyoming" title="Wyoming">Wyoming</a>:
<ul><li>Bear Lodge, Bear Lodge Mountains</li></ul></li></ul></li></ul>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Einzelnachweise">Einzelnachweise</h2></div>
<ol class="references">
<li id="cite_note-1"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-1">↑</a></span> <span class="reference-text">Brögger, W. C.: <cite style="font-style:italic">Die Eruptivgesteine des Kristianiagebietes. IV. das Fen-Gebiet in Telemark, Norwegen</cite>. In: <cite style="font-style:italic">Skrifter udgit av Videnskabsselskabet i Kristiania. I. Math.-Nat. Klasse</cite>. <span style="white-space:nowrap">Band<span style="display:inline-block;width:.2em"> </span>9</span>, 1921, <span style="white-space:nowrap">S.<span style="display:inline-block;width:.2em"> </span>1–408</span>.<span class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Abook&rfr_id=info:sid/de.wikipedia.org:S%C3%B6vit&rft.atitle=Die+Eruptivgesteine+des+Kristianiagebietes.+IV.+das+Fen-Gebiet+in+Telemark%2C+Norwegen&rft.au=Br%C3%B6gger%2C+W.+C.&rft.btitle=Skrifter+udgit+av+Videnskabsselskabet+i+Kristiania.+I.+Math.-Nat.+Klasse&rft.date=1921&rft.genre=book&rft.pages=1-408&rft.volume=9" style="display:none"> </span></span>
</li>
<li id="cite_note-2"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-2">↑</a></span> <span class="reference-text">Jörg Keller: <cite style="font-style:italic">Carbonatitic volcanism in the Kaiserstuhl alkaline complex: Evidence for highly fluid carbonatitic melts at the earth's surface</cite>. In: <cite style="font-style:italic">Journal of Volcanology and Geothermal Research</cite>. <span style="white-space:nowrap">Band<span style="display:inline-block;width:.2em"> </span>9</span>, <span style="white-space:nowrap">Nr.<span style="display:inline-block;width:.2em"> </span>4</span>, März 1981, <a href="Internationale_Standardnummer_f%C3%BCr_fortlaufende_Sammelwerke" title="Internationale Standardnummer für fortlaufende Sammelwerke">ISSN</a> <span style="white-space:nowrap"><a rel="nofollow" class="external text" href="https://zdb-katalog.de/list.xhtml?t=iss%3D%220377-0273%22&key=cql">0377-0273</a></span>, <span style="white-space:nowrap">S.<span style="display:inline-block;width:.2em"> </span>423–431</span>, <a href="Digital_Object_Identifier" title="Digital Object Identifier">doi</a>:<span class="uri-handle" style="white-space:nowrap"><a rel="nofollow" class="external text" href="https://doi.org/10.1016/0377-0273%2881%2990048-2">10.1016/0377-0273(81)90048-2</a></span>.<span class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Ajournal&rfr_id=info:sid/de.wikipedia.org:S%C3%B6vit&rft.atitle=Carbonatitic+volcanism+in+the+Kaiserstuhl+alkaline+complex%3A+Evidence+for+highly+fluid+carbonatitic+melts+at+the+earth%27s+surface&rft.au=J%C3%B6rg+Keller&rft.date=1981-03&rft.doi=10.1016%2F0377-0273%2881%2990048-2&rft.genre=journal&rft.issn=0377-0273&rft.issue=4&rft.jtitle=Journal+of+Volcanology+and+Geothermal+Research&rft.pages=423-431&rft.volume=9" style="display:none"> </span></span>
</li>
</ol></div><!--htdig_noindex--><div><div class="zim-footer">
Dieser Artikel wurde von <a class="external text" title="Zuletzt bearbeitet am 2025-11-08" href="https://de.wikipedia.org/wiki/?title=S%C3%B6vit&oldid=261363692">Wikipedia</a> herausgegeben. Der Text ist unter <a class="external text" href="https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/deed.de">Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0</a> verfügbar, sofern nicht anders angegeben. Für die Mediendateien können zusätzliche Bedingungen gelten.
</div>
</div><!--/htdig_noindex--></div>
</div>
</main>
</div>
</div>
</div>
<script src="./_webp_/webpHandler.js"></script>
</body></html>